Why ads on spokensanskrit.org?
Panchatantra stories:
Story 1 Story 2 Story 3 Story 4 Story 5 Story 6
Hitopadesha stories:
Story 1 Story 2 Story 3 Story 4


Adopted from Hitopadesha, Book II

This story and some others from Hitopadesha are given as translation exercises in Walter Harding Maurer's excellent introduction into the Sanskrit language:

©Walter Harding Maurer, The Sanskrit Language. An Introductory Grammar and Reader. Volume 1, ISBN 9780415491433. Published 2009 by Routledge

See also the very useful accompanying website https://www.thesanskritlanguage.com, where the exercise texts (including the Hitopadesha stories) can be heard as audio files.



In order to obtain a translation of any word of the story from the dictionary, simply click on it!
If the dictionary does not contain an exact translation, remove the ending of the word letter for letter in the input box, or split a compound appropriately.

The  Brahman  and  the  Three  Rogues 
    १  एकः  द्विजः  ग्रामे  छागं  क्रीत्वा  स्कन्धे  निधाय  नगरस्य  मार्गे  अगच्छत् 

    २  सः  त्रिभिः  धूर्तैः  अवलोकितः 

    ३  तैः  धूर्तैः  तस्य  छाग  चोरयितुं  कपटेन  निर्णीतम् 

    ४  ततः  तेषां  कपटस्य  अनुसारेण  सः  द्विजः  एकेन  धूर्तेन  अभिभाषितः  भो  ब्राह्मण  किमर्थं  स्कन्धे  श्वानं  वहसि  इति 

    ५  तेन  द्विजेन  प्रत्युक्तं  अयं  न  श्वा  अयं  छागः  यज्ञार्थं  छागः  इति 

    ६  अनन्तरं  अन्येन  धूर्तेन  तं  अधिगम्य  तद  एव  उक्तं  भो  ब्राह्मण  किमर्थं  स्कन्धे  श्वानं  वहसि  इति 

    ७  अधुना  तस्य  द्विजस्य  चित्तं  व्याकुलं  अभवत् 

    ८  तेन  कारणेन  छागं  भूम्यां  निधाय  तं  पुनः  पुनः  निरीक्ष्य  सः  द्विजः  अयं  न  श्वा  भवति  छागः  एव  इति  उक्त्वा  पुनः  स्कन्धे  स्थापयित्वा  प्रस्थितः 

    ९  ततः  तृतीयेन  धूर्तेन  आगम्य  तद  एव  वचनं  उक्तम्   

    १०  तदनन्तरं  सः  द्विजः  छागं  भूम्यां  निधाय  अयं  निश्चितं  न  छागः  अयं  श्वा  इति  उक्त्वा  मार्गे  तम्  त्यक्त्वा  स्नात्वा  अपगतः 

1    ekaH  dvijaH  grAme  chAgaM  krItvA  skandhe  nidhAya  nagarasya  mArge  agacchat .

2    saH  tribhiH  dhUrtaiH  avalokitaH .

3    taiH  dhUrtaiH  tasya  chAga  corayituM  kapaTena  nirNItam .

4    tataH  teSAM  kapaTasya  anusAreNa  saH  dvijaH  ekena  dhUrtena  abhibhASitaH  bho  brAhmaNa  kimarthaM  skandhe  zvAnaM  vahasi  iti .

5    tena  dvijena  pratyuktaM  ayaM  na  zvA  ayaM  chAgaH  yajJArthaM  chAgaH  iti .

6    anantaraM  anyena  dhUrtena  taM  adhigamya  tada  eva  uktaM  bho  brAhmaNa  kimarthaM  skandhe  zvAnaM  vahasi  iti .

7    adhunA  tasya  dvijasya  cittaM  vyAkulaM  abhavat .

8    tena  kAraNena  chAgaM  bhUmyAM  nidhAya  taM  punaH  punaH  nirIkSya  saH  dvijaH  ayaM  na  zvA  bhavati  chAgaH  eva  iti  uktvA  punaH  skandhe  sthApayitvA  prasthitaH .

9    tataH  tRtIyena  dhUrtena  Agamya  tada  eva  vacanaM  uktam   .

10    tadanantaraM  saH  dvijaH  chAgaM  bhUmyAM  nidhAya  ayaM  nizcitaM  na  chAgaH  ayaM  zvA  iti  uktvA  mArge  tam  tyaktvA  snAtvA  apagataH .

You may give us feedback on this new feature to info@spokensanskrit.org
This will help us to continue working on the project.
If you come across a word for which you definitely cannot get help from the dictionary, please let us know as well.